İmar durumu belgesi nedir, ne işe yarar?

Bir arsayı satın almadan, üzerine bina yapmadan ya da değerini tahmin etmeden önce sorulması gereken ilk soru şudur: Bu parsele ne yapılabilir? Bu sorunun resmi cevabı imar durumu belgesidir.

İmar durumu belgesi nedir?

İmar durumu, bir parselin yürürlükteki imar planında hangi amaçla kullanılabileceğini ve üzerine hangi koşullarla yapı yapılabileceğini gösteren resmi belgedir. Parselin bulunduğu yere göre ilgili belediyeden veya belediye sınırları dışında il özel idaresinden alınır.

Belge; konut, ticaret, sanayi, tarım ya da park gibi parselin plandaki kullanım amacını ve aşağıda anlattığımız yapılaşma koşullarını içerir.

Belgede yer alan temel kavramlar

TAKS (Taban Alanı Kat Sayısı)

Binanın zemine oturan alanının parsel alanına oranıdır. Örneğin 1.000 m² bir parselde TAKS 0,30 ise binanın taban alanı en fazla 300 m² olabilir.

KAKS veya emsal (Kat Alanları Kat Sayısı)

Yapılabilecek toplam inşaat alanının parsel alanına oranıdır. Aynı 1.000 m² parselde KAKS 1,20 ise tüm katların toplam alanı en fazla 1.200 m² olabilir.

Buradaki rakamlar yalnızca hesaplamayı göstermek için verilmiş örneklerdir; her parselin değerleri kendi planına göre belirlenir.

Yapı nizamı

Binanın komşu parsellerle nasıl konumlanacağını belirtir. En sık karşılaşılanlar ayrık (binanın her yönden komşulardan çekilmesi), bitişik ve blok nizamdır.

Kat adedi ve bina yüksekliği

Planda izin verilen en fazla kat sayısı veya bina yüksekliği belirtilir. Bazen yalnızca emsal verilir ve yükseklik başka plan hükümleriyle sınırlandırılır.

Çekme mesafeleri

Binanın yola ve komşu parsel sınırlarına en az ne kadar uzaklıkta olması gerektiğini gösterir. Parselin şekli dar veya düzensizse çekme mesafeleri yapılabilecek binayı ciddi biçimde küçültebilir.

Neden bu kadar önemli?

İki komşu parsel aynı büyüklükte olsa bile imar durumları farklıysa değerleri arasında büyük fark olabilir. Bu yüzden imar durumu:

• Satın alma kararından önce incelenmelidir,
• Yatırım hesabının (kaç m² inşaat yapılabileceği) temelini oluşturur,
• Plan notları ve varsa plan değişiklikleriyle birlikte okunmalıdır.

Dikkat edilmesi gerekenler

• İmar planları değişebilir. Eski tarihli bir belge bugünkü durumu yansıtmayabilir; işlem yapmadan önce güncelini almak gerekir.
• Belgedeki bilgiler plan notlarıyla birlikte değerlendirilmelidir. Plan notları bazen ek kısıtlamalar getirir.
• Bazı belediyeler imar durumunu internet üzerinden sorgulama imkânı sunar; ancak resmi işlemlerde belediyeden alınan belge esas alınır.

İmar durumu belgesini okumak ilk bakışta karmaşık görünebilir. Arazinizin planını ve size sağladığı imkânları birlikte değerlendirmek isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz.